دیافراگم دوربین عکاسی یک دریچه است که اندازه آن را میتوان تغییر داد و مقدار نوری را که به سنسور دوربین میرسد کنترل کرد. دیافراگم تأثیر مستقیمی بر روشنایی، عمق میدان و پرسپکتیو تصاویر دارد. برای یادگیری بیشتر درباره دیافراگم بازتر در دوربین عکاسی، با ما همراه باشید.
دیافراگم در کنار سرعت شاتر و ایزو، یکی از سه رکن عکاسی است. از بین این سه، دیافراگم قطعا مهمترین است. دیافراگم به عنوان یکی از اجزای مهم دوربین عکاسی به باز شدن عدسی و میزان نور عبوری از آن اشاره دارد. معمولا دیافراگم به صورت اعدادی همچون 1.4، 2، 2.8، 4، 5.6، 8، 11 و 16 نوشته میشود. البته دیافراگم نه تنها بر نوردهی تاثیر میگذارد، بلکه بر سایر جنبههای عکاسی مانند عمق میدان، وضوح و به طور کلی نتیجه نهایی تصویر نیز نقش کلیدی بازی میکند. در این مطلب قصد داریم به معرفی دیافراگم دوربین عکاسی بپردازیم.
دیافراگم را میتوان به عنوان روزنهای در عدسی تعریف کرد که نور از آن عبور میکند تا وارد دوربین شود. اگر به کارکرد چشمان خود فکر کنید، درک این مفهوم آسان است. هنگامی که میان محیطهای روشن و تاریک حرکت میکنید، عنبیه چشم شما منبسط یا کوچک میشود و اندازه مردمک را کنترل میکند. در عکاسی، مردمک لنز، دیافراگم نامیده میشود. میتوانید اندازه دیافراگم را کوچک یا بزرگ کنید تا مقدار نور کمتر یا بیشتری به سنسور دوربین شما برسد.
از سوی دیگر، دیافراگم میتواند با کنترل عمق میدان، به عکسهای شما بعد ببخشد. در برخی از موارد، با تنظیم دیافراگم میتوانید پسزمینهای تار با جلوه فوکوس کمعمق و زیبا داشته باشید. این حالت برای عکاسی پرتره بسیار محبوب است. از طرف دیگر، تنظیم دیافراگم در حالتهای مختلف میتواند عکسهای واضحی از پیشزمینه نزدیک تا افق دور به شما بدهد. عکاسان سبک منظره از این افکت در موارد متعددی استفاده میکنند. علاوه بر این، دیافراگمی که انتخاب میکنید نوردهی یا اکسپوژر تصاویر شما را نیز با روشنتر یا تیرهتر کردن آنها تغییر میدهد.
دیافراگم اثرات متعددی روی عکسها دارد. شاید واضحترین این اثرات، روشنایی یا نوردهی روی تصاویر باشد. با تغییر اندازه دیافراگم، مقدار کلی نوری که به سنسور دوربین میرسد تغییر میکند و به همین خاطر روشنایی تصویر نیز متفاوت خواهد بود. یک مقدار بزرگ برای دیافراگم (دهانه باز) نور زیادی را از خود عبور میدهد و در نتیجه عکس روشنتر میشود. دیافراگم کوچک درست برعکس عمل میکند و عکس را تیرهتر میکند.
در یک محیط تاریک مانند داخل خانه یا در شب، بهتر است یک مقدار بزرگ برای دیافراگم انتخاب کنید تا حداکثر نور ممکن را داشته باشید. دقیقا به همین دلیل است که وقتی هوا شروع به تاریک شدن میکند، مردمک چشم گشوده میشود؛ چرا که مردمک روزنه چشم ما است.
یکی دیگر از تاثیرات مهم دیافراگم، عمق میدان است. بخشی از عکس که از جلو تا عقب واضح به نظر میرسد، عمق میدان نام دارد. برخی از تصاویر دارای عمق میدان «نازک» یا «کم» هستند، به این صورت که پسزمینه کاملا خارج از فوکوس است. سایر تصاویر دارای عمق میدان «بزرگ» یا «بالا» هستند، به این معنی که هم پیشزمینه و هم پسزمینه واضح دیده میشوند.
هر چقدر که دیافراگم بازتر باشد، عمق میدان کمتر خواهد بود. یک ترفند برای به خاطر سپردن این رابطه به این شکل است:
تا اینجا در مورد دیافراگم به صورت کلی مانند بزرگ و کوچک صحبت کردیم. با این حال، میتوان آن را به عنوان یک عدد به عنوانf-number یا f-stop بیان کرد که در آن حرف f قبل از عدد ظاهر میشود، مانند f/8.
به احتمال زیاد، متوجه شدهاید که عدد دیافراگم به این شکل روی دوربین نوشته میشود. در صفحه نمایش LCD یا منظرهیاب، دیافراگم معمولا چیزی شبیه به این موارد نشان میدهد: f/2، f/3.5، f/8 و غیره. برخی از دوربینها خط مورب را حذف میکنند و f-stop را تنها به این صورت مینویسند: f2، f3.5، f8 و غیره. بنابراین، f-stop روشی است برای توصیف اندازه دیافراگم برای یک عکس خاص.
یک نکته مهم درباره دیافراگم در دوربین عکاسی وجود دارد که عکاسان مبتدی را بیش از هر چیز دیگری گیج میکند. به همین خاطر است باید به آن توجه داشته باشید و در عمل آن را درست به کار بگیرید: هر چه که عدد کوچکتر باشد، نشاندهنده دیافراگم بزرگتری است و برعکس، هر چقدر که عدد بزرگتر باشد، دیافراگم کوچکتر خواهد بود! به عنوان مثال، f/2.8 بزرگتر از f/4 و البته بسیار بزرگتر از f/11 است. این نکته برای بیشتر افراد ناخوشایند است؛ زیرا با شهود آنها همخوانی ندارد، اما بهتر است این مساله را به عنوان یک واقعیت در عکاسی بپذیریم. البته یک توضیح منطقی و ساده نیز وجود دارد که میتواند آن را برای شما بسیار واضحتر کند: در واقع عدد دیافراگم یک مقدار کسری است.
برای مثال، وقتی با f/16 سر و کار دارید، میتوانید آن را مانند کسر یکشانزدهم در نظر بگیرید. حتما میدانید که کسری مانند یکشانزدهم بسیار کوچکتر از کسری مانند یکچهارم است. دقیقا به همین دلیل است که دیافراگم f/16 کوچکتر از f/4 است.
بنابراین، در حالتی که یک عکاس حرفهای به شما دیافراگم بزرگی را برای نوع خاصی از عکاسی توصیه میکند، در واقع منظورش این است که از حالتی مانند f/1.4، f/2 یا f/2.8 استفاده کنید. همچنین اگر دیافراگم کوچکی برای عکسهای شما پیشنهاد میکند، در واقع منظور وی این است که از محدوده دیافراگم f/8، f/11 یا f/16 استفاده کنید.
دیافراگم یکی از پارامترهای مهم در عکاسی است و احتمالا اهمیت آن از دیگر تنظیمات نیز بیشتر است. دیافراگم بر چندین قسمت عکس تاثیر میگذارد. البته با گذشت زمان و تمرین، به طور طبیعی عموما به دیافراگم فکر نخواهید کرد. برای مثال، اگر در حالتی که به نور نیاز داشته باشید، به صورت خودکار یک مقدار دیافراگم بزرگ مانند f/2.8 یا f/2 انتخاب میکنید. خوشبختانه این مفهوم بسیار ساده است و برای تسلط بر آن به تمرین زیادی نیاز نخواهید داشت.
فلاشیران فروشگاه اینترنتی تمامی تجهیزات عکاسی و فیلمبرداری در ایران است. ما در فلاشیران علاوه بر عرضه باکیفیتترین لوازم عکاسی، با ارائه مقالات آموزشی مفید به شما کمک میکنیم تا به بهترین شکل ممکن از تجهیزات عکاسی خود استفاده کنید و مخاطبان را با عکسهای خیرهکننده خود به تحسین وا دارید.
دیافراگم در دوربین عکاسی چیست؟
دیافراگم روزنهای در عدسی است که نور از آن عبور میکند تا وارد دوربین شود.
میزان نوردهی و دیافراگم چه رابطهای با هم دارند؟
هرچه که دیافراگم بازتر باشد، نور بیشتری به سنسور وارد میشود. برعکس، هر چقدر که دیافراگم بستهتر باشد، نور کمتری به سنسور دوربین میرسد.
عمق میدان و دیافراگم چه رابطهای با هم دارند؟
هر چقدر که دیافراگم بازتر باشد، عمق میدان کمتر خواهد بود. در واقع دیافراگم بزرگ به مقدار زیادی تاری در پیشزمینه و پسزمینه منجر میشود.
